Γιάννης Παπαθανασίου

Φωτογραφίες

logo facebook

Newsletter


Εγγραφείτε στο Newsletter για να ενημερώνεστε για τη δράση μου. 

Συνέντευξη στην εφημερίδα «Κεφάλαιο»

kefalaioΑμέσως μετά τις εκλογές και πριν η νέα κυβέρνηση ξετυλίξει τη δική της οικονομική πολιτική,ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας εκτίμησε ότι το έλλειμμα θα φτάσει στο 10%. Επίσης, προβλέψεις για διψήφιο ποσοστό είχε κάνει και η Κομισιόν από τις αρχές Ιουλίου. Εσείς, ως κυβέρνηση, προωθούσατε άλλες, αισιόδοξες, προβλέψεις και βρεθήκατε εκτεθειμένοι. Γιατί;

Όλοι μας γνωρίζαμε την πραγματική κατάσταση της οικονομίας. Και αυτός ήταν ο λόγος που η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας προχώρησε σε πρόωρες εκλογές: για να λάβει όλα τα δύσκολα αλλά αναγκαία μέτρα, με στόχο τον περιορισμό του ελλείμματος, τόσο το 2009, όσο και τα επόμενα χρόνια.

Το σχέδιό μας ήταν συγκεκριμένο και το παρουσιάσαμε στους πολίτες αναλυτικά και με ειλικρίνεια. Αν είχαμε κερδίσει τις εκλογές και το εφαρμόζαμε, το έλλειμμα θα έκλεινε εφέτος γύρω στο 8 %, όπως είχαμε άλλωστε δηλώσει προεκλογικά. Αντίθετα, η νέα κυβέρνηση φούσκωσε το έλλειμμα του 2009, για προφανείς μικροπολιτικούς λόγους, να κατηγορήσει δηλαδή τη Νέα Δημοκρατία, αλλά και για να εμφανίσει πιο εύκολα μεγάλη μείωση το 2010.

Δεν υπολόγισε όμως την αντίδραση των αγορών και της ΕΕ. Η πραγματικότητα επιβεβαιώνει για μια ακόμη φορά, ότι όποιος σκάβει το λάκκο του άλλου, πέφτει ο ίδιος μέσα.

Ξέρατε ότι το έλλειμμα θα ήταν διψήφιο;

Επαναλαμβάνω ότι το έλλειμμα του 2009 δεν θα ήταν διψήφιο αν λαμβάνονταν τα μέτρα που προτείναμε προεκλογικά. Οι προβλέψεις της Κομισιόν βασίζονταν στα στοιχεία του πρώτου τριμήνου. Στη συνέχεια, σας θυμίζω, πήραμε δύο φορές μέτρα για τον περιορισμό του ελλείμματος, τον Απρίλιο και τον Ιούνιο. Όσο για την Τράπεζα της Ελλάδος, ο διοικητής της δήλωσε στη Βουλή στις 24 Νοεμβρίου –υπάρχουν τα πρακτικά – ότι αν δεν λαμβάνονταν μέτρα το έλλειμμα έβαινε προς διψήφιο ποσοστό και ότι η μεν κυβέρνηση της Ν.Δ. είχε πει ότι αν επανεκλεγόταν θα έπαιρνε μέτρα για τη συγκράτησή του, ενώ από την άλλη μεριά η Κεντρική Τράπεζα δεν γνώριζε τι θα έκανε το ΠΑΣΟΚ. Δεν χρειάζεται να σας πω ποιόν δικαίωσαν οι εξελίξεις.

Μετά τις ευρωεκλογές η κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσθετα μέτρα για την ενίσχυση των δημόσιων οικονομικών. Στη διάρκεια του θέρους δεν προχώρησε τίποτα – αντίθετα κατηγορείστε για κατάρρευση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού – και στη συνέχεια, ο κ. Καραμανλής προκήρυξε πρόωρες εκλογές. Σαν να «παραδώσατε», δηλαδή...

Κάνετε λάθος. Τα μέτρα ωφέλησαν σημαντικά και αν εφαρμόζονταν όλα (ημιυπαίθριοι, σκάφη αναψυχής, λαχεία), το όφελος θα ήταν ακόμα μεγαλύτερο. Ο δε φοροεισπρακτικός μηχανισμός, όχι μόνο δεν είχε καταρρεύσει, αλλά, παρά την κρίση και το γεγονός ότι βρισκόμασταν σε προεκλογική περίοδο, τα έσοδα των ΔΟΥ αυξήθηκαν το Σεπτέμβριο κατά 4,5 % σε σχέση με πέρυσι. Αντίθετα τον Οκτώβριο και το Νοέμβριο, με τη νέα κυβέρνηση, και αφού πέρασαν δυόμιση μήνες για να τοποθετήσουν γενικό γραμματέα στο υπουργείο Οικονομικών, είχαμε κατάρρευση των εσόδων άνω του 30 %. Και το πιο σημαντικό: εμείς είπαμε προεκλογικά στον ελληνικό λαό ότι θα χρειαστούν δύσκολες αποφάσεις, ενώ το ΠΑΣΟΚ υποσχέθηκε εύκολες λύσεις και παροχές.

Τότε γιατί κάνατε εκλογές;

Το ΠΑΣΟΚ είχε δεσμευτεί ότι θα οδηγούσε τη χώρα σε εκλογές το Μάρτιο, με αφορμή την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Αυτό σημαίνει ότι η χώρα θα έμπαινε από το περασμένο φθινόπωρο σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, με ανυπολόγιστη ζημιά για τον τόπο, αφού την ίδια ώρα θα έπρεπε να ληφθούν τα

απαιτούμενα δυσάρεστα μεν, αναγκαία δε μέτρα. Εμείς κρατήσαμε εθνικά υπεύθυνη στάση.

Είπατε πρόσφατα ότι καταλαβαίνετε τι περνά ο κ. Παπακωνσταντίνου στις Βρυξέλλες, διότι έχετε κι εσείς ανάλογη εμπειρία. Είναι αλήθεια ότι αντιμετωπίσατε απαξιωτική συμπεριφορά από τους συναδέλφους του Ecofin;

Προειδοποίησα την κυβέρνηση για το κλίμα που θα συναντούσε στις Βρυξέλλες. Απαξιωτική συμπεριφορά δεν αντιμετώπισα ποτέ. Αντιμετώπισα όμως την πίεση των Βρυξελλών και των αγορών να ληφθούν μέτρα συγκεκριμένα και τολμηρά, όπως αυτά που είχαμε το θάρρος και την υπευθυνότητα να παρουσιάσουμε προεκλογικά στους πολίτες.

Κι εσείς, το 2004, είχατε κάνει την περίφημη «απογραφή». Γιατί κατηγορείτε την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ για τη δική της «καταγραφή»;

Δεν κατηγορώ την κυβέρνηση επειδή έκανε καταγραφή αλλά γιατί την έκανε φουσκώνοντας το έλλειμμα του 2009, ακυρώνοντας μια σειρά μέτρων που είχαμε δρομολογήσει, μεταφέροντας δαπάνες στην περυσινή χρήση και έσοδα στη φετινή, του 2010. Και όλα αυτά σε περίοδο διεθνούς κρίσης, με εξαιρετικά επώδυνες επιπτώσεις στην οικονομία.

Είχατε το τιμόνι της Οικονομίας μόνο εννέα μήνες του 2009, αλλά χρεώνεστε την οικονομική αποτυχία ολόκληρης της προηγούμενης πενταετίας. Ήταν τόσο καθοριστικό αυτό το εννιάμηνο ή σας εμποδίζει το «σαβουάρ βιβρ» να αποδώσετε ευθύνες στον προκάτοχό σας;

Δεν συνηθίζω να ρίχνω ευθύνες σε άλλους. Ούτε όμως και να ισοπεδώνω το έργο και την προσφορά μιας κυβέρνησης, γι αυτό και δεν δέχομαι ότι στην πενταετία δεν έγινε τίποτα καλό. Για να περιοριστώ στο 9μηνο που είχα την ευθύνη της οικονομίας, διάστημα στο οποίο έγιναν δύο εκλογικές αναμετρήσεις, ευρωεκλογές και εθνικές εκλογές, σας θυμίζω ότι πήραμε μεταξύ άλλων μέτρα για τη στήριξη συγκεκριμένων κλάδων που αντιμετώπιζαν πρόβλημα, και διασώσαμε έτσι χιλιάδες θέσεις εργασίας, ενώ θέσαμε τις βάσεις για διαρθρωτικές αλλαγές όπως η ενιαία αρχή μισθοδοσίας στο Δημόσιο, το νέο μισθολόγιο, το ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης της συνταγογράφησης για τα φάρμακα, η ηλεκτρονική διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τις ΔΟΥ κ.α. Παράλληλα καλύψαμε τις δανειακές ανάγκες του Δημοσίου σε εξαιρετικά αρνητικό διεθνές περιβάλλον, πείσαμε τις αγορές για την αξιοπιστία του σχεδίου μας, όπως φάνηκε από την υποχώρηση του spread και αφήσαμε στην επόμενη κυβέρνηση το «μαξιλάρι» που οι ίδιοι παραδέχθηκαν στην πράξη τελικά ότι βρήκαν στο ταμείο αφού, παρά την επιδείνωση της κατάστασης, την υστέρηση των εσόδων και τις εκλογές που μεσολάβησαν δεν χρειάστηκε να δανειστούν επιπλέον χρήματα.

Το έλλειμμα μεγάλωσε κυρίως εξαιτίας της κρίσης, που έφερε στην επιφάνεια τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως, ότι το έλλειμμα αυξήθηκε σε όλες τις χώρες της ευρωζώνης. Ακόμα και με τα φουσκωμένα νούμερα που παρουσίασε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, το έλλειμμα το 2009 στη χώρα μας αυξήθηκε κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες. Την ίδια χρονιά, στη Φιλανδία αυξήθηκε κατά 7,3 μονάδες, στην Ισπανία και τη Μεγάλη Βρετανία 7,1 μονάδες, στην Ολλανδία και τη Δανία 5,4 μονάδες, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία 5,3 μονάδες και σε άλλες 9 χώρες της Ε.Ε. μεταξύ 4 και 5 μονάδες. Και για αυτά η Νέα Δημοκρατία φταίει; Στο Ντουμπάι που έκανε στάση πληρωμών και στις ΗΠΑ που το έλλειμμα έφτασε στις 11,3 μονάδες, η Νέα Δημοκρατία και ο Καραμανλής ήταν κυβέρνηση;

Τα μέτρα που είχατε ανακοινώσει προεκλογικά πρέπει να εφαρμοσθούν από την κυβέρνηση Παπανδρέου; Για παράδειγμα, οι ρυθμίσεις για τους αυθαίρετους χώρους πρέπει να προχωρήσουν όπως τις εξαγγείλατε, να αναπροσαρμοσθούν ή να αποσυρθούν;

Ό,τι προτείναμε προεκλογικά, πιστεύω ότι πρέπει να εφαρμοσθεί. Για το θέμα των ημιυπαίθριων χώρων, μια που το αναφέρατε, η λύση που δώσαμε εμείς με την τακτοποίηση θα απέφερε σημαντικά έσοδα στο κράτος και θα έλυνε ένα σημαντικό κοινωνικό πρόβλημα. Η νέα κυβέρνηση ανέστειλε τη ρύθμιση για έξι μήνες, χωρίς να μας πει με τι σκέφτεται να την αντικαταστήσει.

Στη συζήτηση για τον Προϋπολογισμό ακούστηκε και η λέξη «αυτοκριτική» από τον Α. Σαμαρά αλλά κι από βουλευτές της ΝΔ. Σωστή κίνηση;

Σωστή. Διότι όταν ο πολίτης σε καταψηφίζει πρέπει να κάνεις αυτοκριτική, να μαθαίνεις από τα λάθη και τις παραλείψεις σου και να γίνεσαι καλύτερος.

Τι δεν κάνατε καλά;

Το έχει πει και ο πρώην πρωθυπουργός, Κώστας Καραμανλής, ότι σε πολλά σημεία έπρεπε να κινηθούμε πιο αποφασιστικά και πιο γρήγορα. Γι αυτό δήλωσα στη Βουλή ότι ελπίζω η σημερινή κυβέρνηση να μην επαναλάβει το δικό μας λάθος στην αρχή της θητείας της. Δυστυχώς έχει ήδη χαθεί πολύτιμος χρόνος με τις ενδοκυβερνητικές διαφωνίες και παλινωδίες, την ώρα που χρειάζονται άμεσα μέτρα.

Συμφωνείτε με την πρόταση Μητσοτάκη για κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης;

Συμφωνώ ότι η χώρα βρίσκεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση και ότι χρειάζεται επειγόντως να ληφθούν μέτρα άμεσης απόδοσης. Υπάρχει όμως πρόσφατα εκλεγμένη κυβέρνηση, η οποία καλείται να δώσει λύση. Για να το κάνει αυτό, θα πρέπει να εφαρμόσει μια πολιτική η οποία όμως, όπως είχαμε προβλέψει, θα είναι εντελώς αντίθετη με τις υποσχέσεις που έδινε προεκλογικά, εν γνώσει της ότι δεν θα μπορούσε να τις υλοποιήσει.

Το τετραετές πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής έγινε τριετές. Πιστεύετε ότι μπορεί μία κυβέρνηση να το καταφέρει αυτό; Και πώς; Να ρίξει το βάρος στα έσοδα ή σε νέα περικοπή δαπανών;

Θα είναι πολύ δύσκολο για τη σημερινή κυβέρνηση να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα περικοπών δαπανών και αύξησης εσόδων, το οποίο είναι διαμετρικά αντίθετο με τα όσα προεκλογικά υποσχέθηκε. Σας θυμίζω, ότι πριν τις εκλογές ζητούσα επίμονα από το ΠΑΣΟΚ να μας πει από πού θα έβρισκε τόσα δισ. ευρώ, ώστε να κάνει πράξη τις υποσχέσεις του και ταυτόχρονα να μειώσει το έλλειμμα. Οι εκπρόσωποι του ΠΑΣΟΚ αλλά και ο ίδιος ο κ. Παπανδρέου, επαναλάμβαναν μονότονα ότι «λεφτά υπάρχουν». Φυσικά, το μόνο που τους ενδιέφερε τότε ήταν το πώς θα κατακτήσουν την εξουσία και όχι το πώς θα αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά τα προβλήματα της χώρας. Εμείς είπαμε και εξακολουθούμε να λέμε ότι ο περιορισμός του ελλείμματος και του χρέους είναι εθνικό ζητούμενο. Κι αυτό πρέπει να γίνει μέσα στα επόμενα τρία χρόνια. Για να το πετύχουμε, θα χρειαστεί διεύρυνση της φορολογικής βάσης και όχι αύξηση των φόρων, ειδικά γι' αυτούς που ήδη πληρώνουν. Θα χρειαστεί δραστική περικοπή των κρατικών δαπανών, σε συνδυασμό με ένα γενναίο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων και διαρθρωτικών αλλαγών. Άλλος δρόμος δεν υπάρχει.

Μέχρι τις 4 Οκτωβρίου ήσασταν υπουργός Οικονομίας συνεπώς είχατε επεξεργασθεί πρόγραμμα σταθερότητας. Τι βάθος χρόνου είχε; Τετραετίας ή τριετίας;

Είχε βάθος τριετίας. Το ΠΑΣΟΚ, αντιθέτως, πίστεψε αρχικά ότι θα μπορούσε να πείσει την Ε.Ε. να εγκρίνει ένα πρόγραμμα τετραετίας. Δυστυχώς, μετά από τρεις μήνες διακυβέρνησης, κατάλαβε ότι κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσε να περάσει. Και στον τομέα αυτό, επομένως, υποχρεώθηκε σε αναδίπλωση.

 

 


 

Αρχείο

Ντοκουμέντο

Αποκάλυψη




Γιάννης Παπαθανασίου © 2013