Γιάννης Παπαθανασίου

Φωτογραφίες

logo facebook

Newsletter


Εγγραφείτε στο Newsletter για να ενημερώνεστε για τη δράση μου. 

Να μη γίνει η φορολογία εμπόδιο στην ανάκαμψη

k-logo1Το 2013 θα είναι μια δύσκολη χρονιά για τη χώρα, η οποία όμως μπορεί να αποδειχθεί σημείο καμπής στην πορεία εξόδου από την κρίση. Το θετικό κλίμα που διαμορφώθηκε διεθνώς στη διάρκεια των τελευταίων μηνών, εφόσον αξιοποιηθεί σωστά, μπορεί να λειτουργήσει ως εφαλτήριο για την επιστροφή της ελληνικής οικονομίας σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Ωστόσο, το κλίμα μπορεί πολύ εύκολα να αντιστραφεί, εάν υπάρξουν καθυστερήσεις στην προώθηση των μεταρρυθμίσεων ή αστοχίες στην εκτέλεση του προϋπολογισμού, που θα επαναφέρουν πιέσεις για λήψη νέων επώδυνων μέτρων τα οποία δεν αντέχει η κοινωνία.

Ενα από τα πιο αδύναμα σημεία στην προσπάθεια ανάκαμψης εντοπίζεται στον τομέα της φορολογίας. Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια κατατάσσεται μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με τη μεγαλύτερη αύξηση των φορολογικών συντελεστών, χωρίς ωστόσο οι επιβαρύνσεις αυτές να έχουν το ανάλογο θετικό αποτέλεσμα στα δημόσια έσοδα. Το φαινόμενο αυτό οφείλεται σε μια σειρά από παράγοντες, στους οποίους περιλαμβάνονται η διαχρονική ανεπάρκεια του φοροεισπρακτικού μηχανισμού, η αδυναμία πάταξης της φοροδιαφυγής, αλλά και συγκεκριμένες φορολογικές πολιτικές, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας και την αύξηση της παραοικονομίας. Οφείλεται επίσης στο ότι, συχνά, τα μέτρα εξετάζονται θεωρητικά και δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις τους στην πραγματική οικονομία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του ΦΠΑ. Ο ανώτατος συντελεστής στη χώρα μας έχει φθάσει στο 23%, ενώ ο μέσος ανώτατος συντελεστής στην Ευρωζώνη είναι 20% και 21% στην Ε.Ε.–27. Οπως προκύπτει, όμως, από στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα καταλαμβάνει την τελευταία θέση σε ολόκληρη την Ευρώπη όσον αφορά την πραγματική συγκέντρωση εσόδων από ΦΠΑ. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Κομισιόν, το ποσοστό παραοικονομίας στην Ελλάδα φθάνει το 25% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 50 δισ. ευρώ. Ειδικά στον κλάδο της εστίασης, όπου ο ΦΠΑ αυξήθηκε κατά 10 μονάδες δημιουργήθηκαν τεράστια προβλήματα στις επιχειρήσεις, στην απασχόληση, στον τουρισμό, στην παραγωγή και διακίνηση τροφίμων χωρίς αντίκρισμα στα έσοδα.

Αντίστοιχο προβληματισμό προκαλεί η υπερφορολόγηση της ακίνητης περιουσίας. Εφέτος οι ιδιοκτήτες ακινήτων, δηλαδή η πλειονότητα των Ελλήνων, καλούνται να πληρώσουν –εκτός από το έκτακτο «χαράτσι»– τους φόρους ολόκληρης της προηγούμενης τετραετίας. Η πιθανότητα οι φόροι αυτοί να μην εισπραχθούν, λόγω αντικειμενικής αδυναμίας των φορολογουμένων, είναι κάτι παραπάνω από υπαρκτή. Ιδίως αν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες που φέρουν το υπουργείο Οικονομικών να εξετάζει φορολογικούς συντελεστές της τάξης του 2 ή 3% οι οποίοι όχι μόνο είναι εξωπραγματικοί, αλλά ισοδυναμούν πρακτικά με δήμευση των ακινήτων.

Στον τομέα της ακίνητης περιουσίας είναι απόλυτα επιβεβλημένο να υπάρξουν διευκολύνσεις προς τους φορολογουμένους και ταυτόχρονα να ξεκινήσει η διαδικασία αλλαγής του φορολογικού πλαισίου, με βάση τις τρέχουσες τιμές της αγοράς, οι οποίες βεβαίως ουδεμία σχέση έχουν με τις αντικειμενικές αξίες του 2007, που ισχύουν έως σήμερα. Και φυσικά να εγκαταλειφθεί η πολιτική της υπερφορολόγησης των ακινήτων, που είναι όχι μόνο κοινωνικά αλλά και δημοσιονομικά επικίνδυνη.

Στον τομέα των επιχειρήσεων, για να περιοριστεί ο κίνδυνος αστοχιών που θα υπονομεύσουν την πορεία εξόδου της χώρας από την κρίση, είναι ανάγκη να υπάρξουν αποφασιστικές παρεμβάσεις, τόσο στο πλαίσιο της πάταξης της φοροδιαφυγής, όσο και του εξορθολογισμού και της αύξησης της αποτελεσματικότητας της φορολογικής πολιτικής. Η αναβάθμιση των ελεγκτικών και εισπρακτικών μηχανισμών, με την αξιοποίηση σύγχρονης τεχνογνωσίας και τεχνολογίας, είναι ένας τομέας στον οποίο οφείλει να δοθεί προτεραιότητα, σε συνδυασμό με πολιτικές που ενισχύουν τη διαφάνεια, όπως η παροχή κινήτρων για την ενθάρρυνση των ηλεκτρονικών συναλλαγών.

Θεωρώ επίσης ότι η πρόταση που είχα υποβάλει με προηγούμενο άρθρο μου στην «Καθημερινή», για καθιέρωση ενιαίου, αλλά χαμηλού φορολογικού συντελεστή για την επιχειρηματική – επαγγελματική δραστηριότητα (flat tax), της τάξης του 15%, είναι περισσότερο από ποτέ επίκαιρη. Το flat tax μαζί με επακριβώς καθορισμένες και αυστηρότατες χρηματικές κυρώσεις σε περιπτώσεις φοροδιαφυγής όχι μόνο μπορεί να δημιουργήσει προϋποθέσεις αναθέρμανσης της οικονομικής δραστηριότητας και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της χώρας ως επενδυτικού προορισμού, αλλά κυρίως θα συμβάλει στον περιορισμό της παραοικονομίας.

Βεβαίως, η σημαντικότερη προϋπόθεση για ανταγωνιστική και αποδοτική φορολογία είναι η διαμόρφωση ενός κράτους που θα λειτουργεί με μικρότερο κόστος και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Για να προκύψουν πραγματικά οφέλη, τόσο για την ανάπτυξη της χώρας όσο και για τους φορολογούμενους πολίτες και τις επιχειρήσεις, χρειάζεται να συνεχιστεί η προσπάθεια εξυγίανσης του δημόσιου τομέα και να επιταχυνθεί το πρόγραμμα των αποκρατικοποιήσεων, στο οποίο εξακολουθούν να παρατηρούνται καθυστερήσεις.

Η σημερινή κυβέρνηση, με κόπο και κόστος, κατάφερε να απομακρύνει τη χώρα από τον γκρεμό στον οποίο είχε οδηγηθεί μετά δύο χρόνια τραγικών πολιτικών χειρισμών. Είναι στο χέρι της να ολοκληρώσει αυτή την προσπάθεια και να ανοίξει τον δρόμο προς την επόμενη μέρα, αποφεύγοντας αστοχίες και διορθώνοντας λάθη του πρόσφατου παρελθόντος.

 


Αρχείο

Ντοκουμέντο

Αποκάλυψη




Γιάννης Παπαθανασίου © 2013